Τομά Πικετί στη Le Monde: Πώς η στρατιωτική επιθετικότητα καλύπτει την οικονομική παρακμή των ΗΠΑ

 
Ο Γάλλος οικονομολόγος αναλύει το αμερικανικό αδιέξοδο και την ανάγκη για αφύπνιση της Ευρώπης.
 


AP Photo/Richard Drew


Βαθιά οικονομική και πολιτική αδυναμία φέρεται να υποδηλώνει η πρόσφατη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράν, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο οικονομολόγος Τομά Πικετί σε άρθρο του στη γαλλική εφημερίδα Le Monde, γεγονός που καθιστά αναγκαία την άμεση γεωπολιτική αφύπνιση της Ευρώπης. Ο οικονομολόγος ισχυρίζεται πως οι αμερικανικές ελίτ αντιλαμβάνονται την αυξανόμενη χρηματοπιστωτική και εμπορική ευθραυστότητα της χώρας τους και για αυτόν τον λόγο οι πλέον εθνικιστές εξ αυτών επιλέγουν την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος ως τη μόνη διέξοδο.




Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη στρατηγική έχει έναν ξεκάθαρο σκοπό καθώς «δεν πρόκειται για την προώθηση κανενός είδους συλλογικού ιδεώδους, αλλά μάλλον για την αποκόμιση οικονομικού οφέλους από την κατοχή της μεγαλύτερης στρατιωτικής δύναμης στον κόσμο». Μια προσέγγιση που ανακαλεί τη λογική της εισβολής στο Ιράκ το 2003 και της «διπλωματίας των κανονιοφόρων», η οποία μοιάζει να εντείνεται όσο η οικονομική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών επιδεινώνεται εξαιτίας της χρόνιας απουσίας επενδύσεων στην παιδεία και τις υποδομές.


Με το καθαρό εξωτερικό χρέος της χώρας να προσεγγίζει πλέον το 70% του εθνικού προϊόντος η αναζήτηση πόρων μέσω της στρατιωτικής ισχύος φαίνεται να κερδίζει έδαφος ανάμεσα σε όσους θεωρούν πως «η ίδια λογική ισχύει για τα ορυκτά της Γροιλανδίας, της Ουκρανίας ή της Ρωσίας» σύμφωνα με την ανάλυση του Πικετί. Η άσκηση εξουσίας μέσω διαδοχικών προεδρικών διαταγμάτων δίχως τον αναγκαίο έλεγχο από το Κογκρέσο ή το Ανώτατο Δικαστήριο ενδέχεται να αναδεικνύει τις αδυναμίες του αμερικανικού πολιτεύματος και τους κινδύνους που συνοδεύουν τη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε ένα πρόσωπο.


Παράλληλα ο οικονομολόγος υποστηρίζει πως αργά ή γρήγορα «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει μια μέρα να αντιμετωπίσουν τις ιστορικές τους ευθύνες και να ανταποκριθούν στις εκκλήσεις για οικονομική δικαιοσύνη και κλιματικές αποζημιώσεις από τον Παγκόσμιο Νότο».





Η στάση της Ευρώπης

Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται πως μπροστά στην απειλή μιας επερχόμενης κρίσης η Ευρώπη οφείλει να δημιουργήσει εκείνους τους μηχανισμούς που θα της επιτρέψουν να ασκήσει διεθνή επιρροή και να εισηγηθεί ένα διαφορετικό πρότυπο δημοκρατικής αλλαγής που να υπερβαίνει το αυστηρό πλαίσιο των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Η έλλειψη συγκροτημένου σχεδιασμού για την περίοδο μετά τις πολεμικές δράσεις ενδέχεται να οδηγήσει σε αδιέξοδα παρόμοια με εκείνα της επέμβασης στη Λιβύη το 2011, η οποία φαίνεται πως απέδωσε αποτελέσματα παρεμφερή με εκείνα της αμερικανικής παρουσίας στο Ιράκ.


Η ανάλυση ολοκληρώνεται με την παρατήρηση πως η σημερινή αδυναμία συνεννόησης στη συνεργασία Παρισιού και Βερολίνου για καίρια θέματα, όπως η αξιοποίηση των ρωσικών πόρων, στερεί από τη Γηραιά Ήπειρο τη δυνατότητα να αναλάβει τον ηγετικό ρόλο που απαιτούν οι διεθνείς ισορροπίες.