Τετάρτη, Απριλίου 22, 2026

Πέθανε ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Στέφανος Ληναίος – «Προχωρήστε μπροστά, δημιουργήστε, ονειρευτείτε»

 
Ο δημιουργός του «Σύγχρονου Ελληνικού Θεάτρου» έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 98 ετών.
 
 


Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Στέφανος Ληναίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 98 ετών.
 

Γεννημένος το 1928 στη Μεσσήνη, σπούδασε θέατρο στην Αθήνα και στο Λονδίνο και υπήρξε από τους πρώτους εκφωνητές ειδήσεων του ΕΙΡ. Αποφοίτησε από τη Σχολή Θεάτρου Αθηνών το 1951 και το 1969 από τη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης (Royal Academy of Dramatic Art – RADA) του Λονδίνου.


Εμφανίστηκε στο θέατρο από το 1954 και συμμετείχε ενεργά σε σημαντικές θεατρικές πρωτοβουλίες και σωματεία. Υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος της πρωτοποριακής θεατρικής κίνησης Δωδέκατη Αυλαία και του πρώτου εταιρικού θιάσου του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών Αρμα Θεάτρου, 1959-1964. Την περίοδο 1954 – 1967 συνεργάσθηκε με περισσότερους από 20 θιάσους σε 100 θεατρικά έργα ενώ εμφανίστηκε σε 100 κινηματογραφικές ταινίες, ραδιοφωνικές εκπομπές και στην τηλεόραση.
Από τη Χούντα στο «Σύγχρονο Ελληνικό Θέατρο»

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας έζησε στο εξωτερικό, στο Λονδίνο, όπου συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα και εργάστηκε σε διεθνή μέσα ενημέρωσης. Μαζί με τη σύζυγό του Έλλη Φωτίου, ανέβαζαν παραστάσεις παρουσιάζοντας και κριτικάροντας τη Χούντα.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, ίδρυσε με τη σύζυγό το «Σύγχρονο Ελληνικό Θέατρο» (Θέατρο ΑΛΦΑ), παρουσιάζοντας δεκάδες έργα. Σημείωσε μεγάλες επιτυχίες με έργα όπως «Δεν Πληρώνω, Δεν Πληρώνω», «Καληνύχτα, Μαργαρίτα», «Οι κλειδοκράτορες» και «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού».

«Πιστεύουμε σε ένα θέατρο που είναι η συνισταμένη μιας ολοκληρωμένης θεατρικής ιδεολογίας και μιας συγκεκριμένης καλλιτεχνικής προσπάθειας. Μιας ιδεολογίας που θέλει να προβληματίσει το πλατύ, θεατρικό κοινό με σημαντικά έργα που ενδιαφέρουν όλο τον κόσμο και τα καταλαβαίνει όλος ο κόσμος. Και μιας προσπάθειας που θέλει, παράλληλα, με παραστάσεις έρευνας και άσκησης, να δώσει διέξοδο στα ανήσυχα πνεύματα της εποχής μας…», αναφέρεται στο «μανιφέστο» του θεάτρου του.


Το Δεκέμβρη του 2004, τιμήθηκε από το Θεατρικό Μουσείο, με το Βραβείο «Αιμίλιος Βεάκης», για το σύνολο της προσφοράς του στο Νεοελληνικό Θέατρο.


Κινηματογραφική παρουσία, διηγήματα και μελέτες

Στον κινηματογράφο είχε περιορισμένη παρουσία, αλλά σε σημαντικές ταινίες της εποχής. Μερικές από αυτές ήταν ο «Ο θησαυρός του μακαρίτη (1959)», «Το κλωτσοσκούφι (1960)», «Ποια είναι η Μαργαρίτα; (1961)», «Μιας πεντάρας νιάτα (1967)», «Η κόμισσα της φάμπρικας (1969)» κ.α. Τελευταία κινηματογραφική εμφάνιση ήταν στην ταινία «Καζαντζάκης» (2017).



Έγραψε επίσης διηγήματα όπως «Μερικοί θάνατοι», αλλά και πολλές μελέτες μεταξύ των οποίων «Σύγχρονο θέατρο» και «TV μέσο Παιδείας», το οποίο λήφθηκε υπ’ όψιν στην καθιέρωση της εκπαιδευτικής τηλεόρασης της ΕΡΤ.

Η πολιτική του δράση

Ο Στέφανος Ληναίος ασχολήθηκε ενεργά και με την πολιτική. Υπήρξε γενικός γραμματέας του Συνδέσμου Ελλήνων Ηθοποιών το 1966-1967, οπότε παύθηκε από τη χούντα λόγω πολιτικών φρονημάτων. Ήταν επίσης σύμβουλος της Πανελλήνιας Ένωσης Ελευθέρου Θεάτρου (ΠΕΕΘ) από το 1975 και του Ελληνικού Κέντρου Θεάτρου από το 1977.

Εκλέχθηκε δημοτικός σύμβουλος στην Αθήνα (1986-90) και βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ (1989 – 1990). Διετέλεσε επίσης γραμματέας Τομέα Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ (1991-94). Ωστόσο η πολιτική του σταδιοδρομία ήταν σύντομη, καθώς θεωρούσε ότι η τέχνη υπηρετεί την αλήθεια περισσότερο από την πολιτική.


«Καλό δρόμο πατέρα»

Η κόρη του Μαργαρίτα Μυτιληναίου έγραψε χαρακτηριστικά στον λόγαριασμό της στα social media: “Καλό σου ταξίδι, πατέρα. Έφυγες πλήρης και πλήρης ημερών, χαμογελαστός και γεμάτος αγάπη. Μεγάλο πράγμα.

Όλη σου τη ζωή πάλεψες για αυτό που θεωρούσες έντιμο, δίκαιο και Δημοκρατικό. Αγώνες, αγωνίες, εξορίες, οικονομικές καταστροφές, πολιτικές απογοητεύσεις- όλα τα αντιμετώπισες. Όλα τα ξεπέρασες. Ο δρόμος που περπάτησες είχε πολλή μοναξιά αλλά και μεγάλες νίκες. Θέατρο, ραδιόφωνο, κείμενα σε εφημερίδες, βιβλία, συνδικαλισμός. Σε όλα άφησες το ισχυρό σου αποτύπωμα.


Για καλό κατευόδιο σου χαρίζω τον ήλιο της Άνοιξης, την ευωδιά του λουλουδιού της νεραντζιάς, τη γεύση του παγωτού καϊμάκι και τη θέα του Μεσσηνιακού κόλπου που τόσο αγαπούσες. Α, και έναν ελληνικό καφέ σαν αυτόν που έπινες κάθε απόγευμα με την μαμά. Αυτά, πατέρα. Καλό δρόμο…»
Το δικό του αντίο… στη νέα γενιά

«Είμαι απόλυτα ικανοποιημένος με όσα έχω κάνει σε όλη μου την πορεία. Ηταν πολλαπλός ο ρόλος μου. Στο θέατρο, στους αγώνες, στην κοινωνία. Δεν έχω να ζηλέψω τίποτα. Πάλεψα για πολλά… Για μένα, οι ρομαντικοί είναι οι πιο ρεαλιστές. Είναι αυτοί που βλέπουν τον κόσμο όπως μπορεί να γίνει. Χρειάζεται προσπάθεια, χρειάζεται πίστη. Εσείς οι νεότεροι κρατάτε τη συνέχεια. Προχωρήστε μπροστά, δημιουργήστε, ονειρευτείτε».

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου