AP | Alex Brandon
Το ενδεχόμενο να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν ακόμη και χωρίς να εξασφαλίσει συνολική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης είχε συζητήσει ο Ντόναλντ Τραμπ με ανώτερους συνεργάτες του, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της «Wall Street Journal» που αναρτήθηκε την Κυριακή (9/8).
Συγκεκριμένα, Αμερικανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η εφημερίδα αναφέρουν ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ είχε εξετάσει ιδιωτικά μια διαφορετική διέξοδο από τη σύγκρουση – την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ακόμη και εάν δεν είχε προηγηθεί μια ευρύτερη συμφωνία με το Ιράν για τα πυρηνικά.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Το σενάριο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ουάσινγκτον είχε εξαρχής θέσει ως κεντρικό στόχο να μην αποκτήσει ποτέ η Τεχεράνη πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, οι δυσκολίες στις διαπραγματεύσεις φαίνεται πως μετέφεραν σταδιακά το βάρος του Λευκού Οίκου στην αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να προσφέρει στον Ντόναλντ Τραμπ τη δυνατότητα να κηρύξει το τέλος της σύγκρουσης και να υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν τους βασικούς στρατιωτικούς στόχους τους. Τα σχέδια αυτά, όμως, έγιναν πολύ πιο δύσκολα μετά τους νέους όρους που έθεσε η Τεχεράνη για να επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος.
Trump has told senior aides he may be willing to end the Iran war without securing a nuclear deal, provided the Strait of Hormuz fully reopens.
He believes Iran’s nuclear program has been damaged enough that it cannot meaningfully recover during his presidency.
Source: WSJ https://t.co/pelizdVDmQ
— Clash Report (@clashreport) 9 Αυγούστου 2026
Τι συζητούσε ο Τραμπ για το Ιράν
Πάντως, σύμφωνα με τις αμερικανικές πηγές που επικαλείται η «Wall Street Journal», ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί ότι η καταστροφή τριών βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τις ΗΠΑ, το προηγούμενο έτος, έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να ανασυγκροτήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος φέρεται, επίσης, να έχει εκφράσει σε συσκέψεις την πεποίθηση ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ θα μπορούσαν να εντοπίσουν μια προσπάθεια ανοικοδόμησης των εγκαταστάσεων ή μια μυστική επιχείρηση για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Σύμφωνα με την ίδια λογική, η απειλή νέων αμερικανικών στρατιωτικών πληγμάτων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μακροπρόθεσμος αποτρεπτικός παράγοντας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η επίτευξη μιας συνολικής πυρηνικής συμφωνίας δεν φαίνεται να αντιμετωπίζεται πλέον ως απαραίτητη προϋπόθεση για να εξετάσει ο Τραμπ το τέλος της σύγκρουσης. Εάν το πυρηνικό πρόγραμμα παρέμενε υπό έλεγχο και αποκαθίστατο η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, ο Αμερικανός Πρόεδρος θα ήταν πιθανότερο να παρατείνει επ’ αόριστον την υφιστάμενη εκεχειρία, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ουάσινγκτον θα μπορούσε επίσης να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, εφόσον η Τεχεράνη επέτρεπε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών.
Το Ιράν ανέβασε το τίμημα
Η προοπτική αυτή απομακρύνθηκε το Σάββατο, όταν η Τεχεράνη παρουσίασε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σύνολο όρων προκειμένου να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, ζήτησε, μεταξύ άλλων, τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή.
Στον κατάλογο των απαιτήσεων περιλαμβάνονται επίσης η άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, η αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων.
Η Τεχεράνη απαιτεί ακόμη να σταματήσουν οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των συμμάχων της στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και οι απειλές εναντίον του Ιράν.
Οι όροι αυτοί θεωρούνται ιδιαίτερα δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί από την Ουάσινγκτον και περιορίζουν τις επιλογές του Τραμπ για μια γρήγορη έξοδο από τη σύγκρουση.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η Τεχεράνη έχει καταφέρει να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά της όπλα. Οι σποραδικές επιθέσεις με πυραύλους και drones έχουν περιορίσει την εμπορική κίνηση στο θαλάσσιο πέρασμα, προκαλώντας παράλληλα αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ότι τα Στενά βρίσκονται ουσιαστικά ξανά σε λειτουργία. Ωστόσο, η πλήρης και ασφαλής αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Η Ουάσινγκτον απορρίπτει επίσης την απαίτηση του Ιράν να μην επιτρέπεται η διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων, καθώς και την προσπάθεια της Τεχεράνης να εισπράττει έσοδα από εμπορικά πλοία.
Αναλυτές που μίλησαν στη «Wall Street Journal» εκτιμούν ότι η ιρανική πλευρά έχει αντιληφθεί την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να βρει διέξοδο από τον πόλεμο και επιχειρεί να την αξιοποιήσει στις διαπραγματεύσεις.
Η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, εκτίμησε ότι οι νέες σκληρές απαιτήσεις της Τεχεράνης δυσκολεύουν σημαντικά μια πολιτικά αποδεκτή έξοδο του Αμερικανού Προέδρου από τη σύγκρουση.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ειδικός για το Ιράν Γκρέγκορι Μπρου, της Eurasia Group, σημείωσε ότι οι Ιρανοί θεωρούν πως ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί να τελειώσει τον πόλεμο και επικεντρώνεται στην επαναλειτουργία των Στενών, γεγονός που εξηγεί τη σκληρή διαπραγματευτική στάση τους.
Ο Τραμπ, οι εκλογές και η τιμή της βενζίνης
Επισημαίνεται ότι η προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να βρει διέξοδο από τη σύγκρουση έχει και ισχυρή εσωτερική πολιτική διάσταση. Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ απέχουν λιγότερο από τρεις μήνες, ενώ οι Αμερικανοί καταναλωτές εξακολουθούν να πληρώνουν σημαντικά ακριβότερα τη βενζίνη σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της AAA που παραθέτει η WSJ, η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ βρισκόταν το Σάββατο (8/8) στα 4,02 δολάρια ανά γαλόνι, έναντι 3,16 δολαρίων πριν από έναν χρόνο. Τις τελευταίες ημέρες ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι αναζητεί μια κατάληξη της σύγκρουσης.
Την Παρασκευή (7/8), μάλιστα, παρουσίασε μέσω των social media την έκβαση του πολέμου ως ήδη νικηφόρα, αναδημοσιεύοντας άρθρο με τίτλο που υποστήριζε ότι είχε κερδίσει τον πόλεμο με το Ιράν.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στη WSJ ότι οι ΗΠΑ έχουν ολοκληρώσει όλους τους στρατιωτικούς στόχους τους απέναντι στην Τεχεράνη και ότι προτεραιότητα του Τραμπ είναι πλέον η διασφάλιση της ροής ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι στρατιωτικές επιλογές, ωστόσο, παραμένουν στο τραπέζι εάν το Ιράν συνεχίσει να επιτίθεται σε πλοία.
Το μεγάλο αγκάθι των χρημάτων
Ακόμη και αν οι δύο πλευρές καταφέρουν να γεφυρώσουν ορισμένες από τις διαφορές τους, παραμένει ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό εμπόδιο.
Το Ιράν ζητά πολεμικές αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων και, παράλληλα, την αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων του που παραμένουν «παγωμένα» σε διάφορες χώρες. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να διαθέσει χρήματα Αμερικανών φορολογουμένων στην Τεχεράνη.
Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία χωρίς κάποια μορφή αποδέσμευσης ιρανικών κεφαλαίων, πιθανότατα υπό συγκεκριμένους όρους. Ανοιχτό είναι και το ζήτημα ενδεχόμενων εξαιρέσεων από τις αμερικανικές κυρώσεις, ώστε το Ιράν να μπορεί να διαθέτει πετρέλαιο στη διεθνή αγορά.
Το αποτέλεσμα είναι ότι μια διέξοδος που, μέχρι πριν από λίγες ημέρες εμφανιζόταν στον Λευκό Οίκο ως εφικτή, έχει γίνει πολύ πιο περίπλοκη. Η βασική αλλαγή, ωστόσο, έχει ήδη καταγραφεί. Έτσι, σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», ο Ντόναλντ Τραμπ είχε φτάσει στο σημείο να εξετάζει τον τερματισμό του πολέμου χωρίς να έχει προηγηθεί η συνολική πυρηνική συμφωνία που αποτελούσε επί μήνες κεντρικό στόχο της Ουάσινγκτον.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου