Γράφει οΒασίλης Ανδριανόπουλος
Σοβαρά ζητήματα νομιμότητας προκύπτουν από την οριστική έκθεση επαλήθευσης της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγραμμάτων (ΕΥΔ ΠΕΚΑ& ΠΟΛΠΡΟ), αναφορικά με την προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων στο δήμο Κιλκίς. Όπως έχει ήδη αποκαλύψει το iEidiseis.gr, πρόκειται για μια υπόθεση όπου παραλήφθηκαν υδρόμετρα διαφορετικού τύπου από τα προβλεπόμενα, πολλά εκ των οποίων δεν τοποθετήθηκαν κι ενώ πρόκειται για έργο 25 εκατομμυρίων ευρώ που εντάχθηκε σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης. Σημειώνεται πως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά την προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων από δήμους, για ενδεχόμενη κατασπατάληση κοινοτικών πόρων.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Στην οριστική έκθεση επαλήθευσης -βρίσκεται σε γνώση του iEidiseis.gr-, προβλέπεται η επιστροφή του 10% των σχετικών δαπανών που θα υλοποιηθούν εφεξής. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, το 25% των δαπανών θα θεωρηθεί αχρεωστήτως καταβληθέν και θα πρέπει να επιστραφούν αρκετά εκατομμύρια ευρώ.
Επιλέξιμη δαπάνη 25 εκατομμυρίων ευρώ
Η υπόθεση άρχισε να ερευνάται έπειτα από σχετική καταγγελία. Όπως σημειώνεται στην οριστική έκθεση επαλήθευσης της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης προγραμμάτων «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και «Πολιτική Προστασία» (ΕΥΔ ΠΕΚΑ& ΠΟΛΠΡΟ), αντικείμενο του ελέγχου ήταν τα εμβληματικά έργα ύδρευσης ΔΕΥΑ Κιλκίς Α΄ και Β΄ φάσης (σ.σ. πρώτο και δεύτερο υποέργο), που μεταξύ άλλων προβλέπουν την τοποθέτηση ψηφιακών υδρομέτρων.
Τον Μάρτιο του 2023, το έργο εντάχθηκε στο ΥΜΕΠΕΡΑΑ 2014-2020 (σ.σ. ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης έργων), με συνολική δημόσια δαπάνη 24.864.500 ευρώ. Η συγκεκριμένη πράξη προέβλεπε μεταξύ άλλων την προμήθεια 10.350 ψηφιακών υδρομέτρων στην πόλη του Κιλκίς.
«Υπάρχει διαφορά στην τιμή»
Αναφορικά με το πρώτο υποέργο, στο πόρισμα σημειώνεται πως είχαν τοποθετηθεί 2.500 υδρόμετρα, ενώ είχε γίνει η προμήθεια ως υλικών επί τόπου επιπλέον 3.900 υδρομέτρων.
Η ομάδα ελέγχου κατέληξε «με εύλογη βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) Κιλκίς έχει προβεί σε αλλαγή του τύπου των υδρομέτρων», καθώς και ότι «δεν έχει αλλάξει το κόστος της προμήθειας των υδρομέτρων».
Παρόλα αυτά, επισημαίνεται ότι «δεν ήταν δυνατή η ιχνηλάτηση της διαδικασίας αλλαγής των υδρομέτρων».
«Μη επιλέξιμες δαπάνες»
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι σημειώνεται πως «υπάρχει διαφορά στην τιμή των υδρομέτρων» καθώς και ότι «η προμήθεια και εγκατάσταση των 2.500 υδρομέτρων για την πόλη του Κιλκίς αφορά περιοχή της οποίας το δίκτυο ύδρευσης είχε αντικατασταθεί στο πλαίσιο άλλης συγχρηματοδοτούμενης πράξης».
Ως αποτέλεσμα, προτείνεται οι δαπάνες που αφορούν την προμήθεια και εγκατάσταση των 2.500 υδρομέτρων να θεωρηθούν ως μη επιλέξιμες και να γίνει η διαχειριστική τακτοποίηση. Το ποσό διόρθωσης εκτιμήθηκε σε 477.900 ευρώ.
«Δεν έχουν τοποθετηθεί τα υδρόμετρα»
Αντίστοιχα ήταν τα ευρήματα που αφορούσαν και το δεύτερο υποέργο. Και σε αυτή την περίπτωση, η ομάδα ελέγχου διαπίστωσε ότι η ΔΕΥΑ Κιλκίς προέβη σε αλλαγή του τύπου των υδρομέτρων, καθώς και ότι δεν ήταν δυνατή η ιχνηλάτησή τους.
Παρόλα αυτά, όπως προέκυψε, δεν άλλαξε το κόστος προμήθειάς τους.
Η αλλαγή των υδρομέτρων φαίνεται ότι οδήγησε σε διαφορά στην τιμή τους και έγινε σε δύο φάσεις: «η πρώτη κατά τη διαδικασία αξιολόγησης των προσφορών και η δεύτερη κατά την υλοποίηση της σύμβασης». Αξιοσημείωτο είναι επίσης, ότι παρότι πιστοποιήθηκε η προμήθεια του συνόλου των υδρομέτρων ως υλικά επί τόπου, εντούτοις, προέκυψε ότι τα υδρόμετρα δεν έχουν τοποθετηθεί: «Σε όλους τους οικισμούς εκκρεμούν οι συνδέσεις με τον κεντρικό αγωγό και η ακύρωση του παλιού δικτύου, καθώς και η τοποθέτηση των νέων υδρομέτρων…».
«Δημοσιονομική διόρθωση 10%»
Στο πόρισμα σημειώνεται πως έγινε δεκτή η αντίρρηση του δικαιούχου σχετικά με τη μη δυνατότητα ιχνηλάτησης της αλλαγής των υδρομέτρων. Ωστόσο, και στα δύο υποέργα, «ο δικαιούχος όφειλε να συμπεριλάβει την αλλαγή σε Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα Εργασιών (ΑΠΕ) και συγκεκριμένα σε νέα τιμή… δεδομένου ότι η προμήθεια και εγκατάσταση του υδρομέτρου αφορά σε σύνθετη εργασία που περιγράφεται στο Τιμολόγιο Μελέτης».
Επειδή όμως η αλλαγή του τύπου των υδρομέτρων έχει ήδη υλοποιηθεί, η ομάδα ελέγχου αντιμετώπισε «την παρατυπία κατασταλτικά – δημοσιονομικά με περικοπή 25%, στις δαπάνες που έχουν συμπεριληφθεί σε αίτημα πληρωμής στην ΕΕ».
Μετά τον έλεγχο και έγκριση του ΑΠΕ, η ΕΥΔ ΠΕΚΑ & ΠΟΛΠΡΟ «θα προβαίνει σε επιστολή δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση σε ποσοστό 10% στις δαπάνες που θα υποβληθούν εφεξής. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του δικαιούχου στην ανωτέρω σύσταση το ποσοστό δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση, ως αχρεωστήτως καταβληθέντων δαπανών θα είναι 25%».
«Κίνδυνος δημοσιονομικών διορθώσεων εκατομμυρίων ευρώ»
Πρόκειται για εξέλιξη που όπως σημείωσαν στο iEidiseis.gr πηγές της αντιπολίτευσης του δήμου Κιλκίς, ενέχει «σοβαρό κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων πολλών εκατομμυρίων ευρώ».
Σημειώνεται πως σε ότι αφορά και τα δύο υποέργα, η ΔΕΥΑ Κιλκίς έχει προθεσμία ενός μήνα να τεκμηριώσει τη διαφορά της τιμής των υδρομέτρων. Σε περίπτωση που η τεκμηρίωση δεν είναι επαρκής, «το σύνολο των υδρομέτρων να πληρωθεί με τη χαμηλότερη τιμή και αυτό να αποτυπωθεί σε νέο ΑΠΕ».
«Διόρθωση στο 100% των δαπανών»
Η οριστική έκθεση ελέγχου δεν περιορίζεται εκεί, καθώς υπάρχει αναφορά και στο τρίτο υποέργο της επίμαχης πράξης, που επίσης αφορά προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων. Η ομάδα ελέγχου, αφού έλαβε υπόψη το σχετικό πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) για το συγκεκριμένο ζήτημα –το έχει αποκαλύψει το iEidiseis.gr-, «προχώρησε σε κατασταλτικό – διοικητικό έλεγχο, προτείνοντας διόρθωση στο 100% των δαπανών του υποέργου».
Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση, ως αχρεωστήτως καταβληθέντος του συγκεκριμένου ποσού.
Σημειώνεται πως στο επίμαχο πόρισμα της ΕΑΔ για το τρίτο υποέργο, αναγραφόταν ότι την 1η Ιουνίου 2023 είχε προηγηθεί «η πληρωμή και εξόφληση του 90% περίπου της δαπάνης, ήτοι ποσού 2.377.223 ευρώ».
Όπως σχολίασαν στο iEidiseis.gr πηγές της αντιπολίτευσης του δήμου Κιλκίς, «κατά την ΕΑΔ, η συγκεκριμένη πληρωμή συνδέεται με σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, καθώς αναφέρεται ότι εκδόθηκε χωρίς το απαιτούμενο πρωτόκολλο οριστικής ποσοτικής και ποιοτικής παραλαβής, γεγονός που αποτέλεσε και αντικείμενο πειθαρχικού και περαιτέρω ελεγκτικού ενδιαφέροντος».
«Θεμελιώνει την παρατυπία»
Συμπερασματικά, στο πόρισμα σημειώνεται ότι «αν και η διαφοροποίηση αφορά τον ίδιο τύπο υδρομέτρων, παραμένουν τρία νομικά κρίσιμα ζητήματα: η τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας τροποποίησης, η αξιολόγηση του ουσιώδους χαρακτήρα της απόκλισης και η διασφάλιση ότι δεν επηρεάστηκε ο ανταγωνισμός ή η οικονομική ισορροπία».
Η παράλειψη αυτών των σταδίων «θεμελιώνει την παρατυπία κατά το δίκαιο δημοσίων συμβάσεων και, στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενης πράξης, μπορεί να στηρίξει νομίμως δημοσιονομική διόρθωση, ανεξαρτήτως του ότι το προϊόν παραμένει εντός της ίδιας τεχνολογικής κατηγορίας».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου