Η υπογραφή μιας συμφωνίας με το Ιράν αποτελούσε αναγκαιότητα για τον Ντόναλντ Τραμπ. Η αδιέξοδη σύγκρουση του στοίχισε πολιτικά και οικονομικά. Το τοπίο σχετικά με τους ακριβείς όρους της συμφωνίας με την Τεχεράνη παραμένει ακόμη «ομιχλώδεις».
Παρότι αυτή η «ασάφεια» δίνει τη δυνατότητα και στις δύο πλευρές να πανηγυρίζουν, υποστηρίζοντας τη νίκη τους, αυτό που είναι «ευδιάκριτο» είναι πως οι στόχοι που είχαν ΗΠΑ και Ισραήλ όταν κήρυξαν τον πόλεμο κατά του Ιράν δεν επιτεύχθηκαν.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Όπως σχολιάζει το Bloomberg, η υπό διαμόρφωση πυρηνική συμφωνία του Τραμπ με το Ιράν μοιάζει να εξασφαλίζει λιγότερους περιορισμούς από τη συμφωνία που είχε διαπραγματευτεί η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα. Μια συμφωνία την οποία, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χλευάσει και στη συνέχεια είχε ακυρώσει, υποστηρίζοντας πως ο ίδιος θα έφερε κάτι πιο αποτελεσματικό.
Η πιθανή συμφωνία, η οποία πρόκειται να διαπραγματευτεί σε περίοδο 60 ημερών, βασίζεται σε ένα μνημόνιο κατανόησης που αναφέρει μόνο ότι το απόθεμα ουρανίου του Ιράν, το οποίο είναι σχεδόν κατάλληλο για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, θα πρέπει να «αντιμετωπιστεί επαρκώς».
Αυτό αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της τύχης αρκετού υλικού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πολλών όπλων και υπογραμμίζει τη δυσκολία να ξεπεραστεί η ισχύς της συμφωνίας του Ομπάμα του 2015 ως προς την αποτροπή ενός πυρηνικά οπλισμένου Ιράν.
Ο Τραμπ έχει στείλει αυτή την εβδομάδα αντιφατικά μηνύματα σχετικά με τη σημασία του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο αποκαλεί συχνά «πυρηνική σκόνη». Μιλώντας στη σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7), εμφανίστηκε αμφίθυμος ως προς το αν η πρόσβαση στο ιρανικό απόθεμα είναι κρίσιμη για τον τερματισμό του πολέμου με την Ισλαμική Δημοκρατία, ο οποίος άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου και θεωρητικά θα διαρκούσε τέσσερις εβδομάδες, αλλά κράτησε τέσσερις μήνες.
«Θα μπορούσε κανείς να πει: “Γιατί ασχολείστε καν;”, επειδή δεν είναι πραγματικά σημαντικό», είπε ο Τραμπ την Τρίτη, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ, στη Γαλλία. «Ψυχολογικά, θέλουμε να το πάρουμε».
Τα κέρδη του Ιράν
Για έναν πόλεμο που, τουλάχιστον επισήμως, διεξήχθη με στόχο να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικού όπλου από το Ιράν, η αποτυχία να υπάρξει λογοδοσία για το καύσιμο που απαιτείται για την κατασκευή ενός τέτοιου όπλου θα έθετε υπό αμφισβήτηση την επιτυχία της στρατιωτικής επιχείρησης.
Οι επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας δεν έχουν επαληθεύσει την κατάσταση ή την τοποθεσία του υλικού από την 12ήμερη αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών τον Ιούνιο του περασμένου έτους.
Το Ιράν μπορεί να καταγράψει και άλλα οφέλη στο μνημόνιο κατανόησης, πέρα από την έλλειψη πυρηνικών περιορισμών. Οι ΗΠΑ συμφώνησαν να τερματίσουν όλες τις κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών παγωμένων κεφαλαίων. Η Τεχεράνη θα μπορούσε επίσης να έχει πρόσβαση σε ένα Ταμείο 300 δισ. δολαρίων για «αποκατάσταση και οικονομική ανάπτυξη» και θα της επιτραπεί να επαναλάβει τις εξαγωγές πετρελαίου.
Ως αντάλλαγμα ο Τραμπ παίρνει απλώς μια δέσμευση του Ιράν ότι δεν πρόκειται να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο.
Τι προέβλεπε η συμφωνία Ομπάμα την οποία ακύρωσε ο Τραμπ
Η πυρηνική συμφωνία του 2015 με το Ιράν, την οποία ο Τραμπ εγκατέλειψε κατά την πρώτη του θητεία, είχε θέσει υψηλό πήχη. Εκείνη η συμφωνία – την οποία ο Ομπάμα διαπραγματεύτηκε επί δύο χρόνια – περιόριζε το απόθεμα του Ιράν στα 300 κιλά χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, περιόριζε την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, προέβλεπε την αποσυναρμολόγηση ορισμένων εγκαταστάσεων και έδινε στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας την εξουσία να πραγματοποιεί αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις.
Παρότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας για τα πυρηνικά δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί. ο Τραμπ ισχυρίστηκε την Τρίτη ότι το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης, όπως ήταν γνωστή η συμφωνία του 2015, ήταν «η χειρότερη συμφωνία». «Εκείνη ήταν ένας δρόμος προς ένα πυρηνικό όπλο. Η δική μου είναι ένα τείχος απέναντι σε ένα πυρηνικό όπλο», υποστήριξε.
Στο μνημόνιο κατανόησης – το οποίο πρόκειται να υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή – το Ιράν «επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα». Ωστόσο, αυτή η υπόσχεση έχει δοθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Η Τεχεράνη είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και έχει εγκρίνει συμπληρωματικά θρησκευτικά διατάγματα με τα οποία αποκηρύσσει την απόκτηση πυρηνικής βόμβας.
Αυτό αφήνει την κυβέρνηση Τραμπ αντιμέτωπη με μια στρατηγική στροφή 180 μοιρών, με σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες. Μόλις πριν από τρεις μήνες, ο Λευκός Οίκος εξέταζε μια επιδρομή ειδικών δυνάμεων για την κατάσχεση του ιρανικού ουρανίου. Τώρα σηματοδοτεί ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να ζήσουν με την ασάφεια γύρω από την τύχη του υλικού, εφόσον αυτό σημαίνει επιστροφή των ενεργειακών ροών στη Μέση Ανατολή και ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας.
Πυρά και από τους Ρεπουμπλικάνους για τη συμφωνία με το Ιράν
Αυτή η αλλαγή δεν αποδεικνύεται δημοφιλής στο Κογκρέσο, ακόμη και μεταξύ ορισμένων Ρεπουμπλικανών συμμάχων του Τραμπ. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, γνωστός για τη σκληρή στάση του και σταθερός υπερασπιστής του Τραμπ, τόνισε στο Politico ότι δεν πρέπει να επιτραπεί στο Ιράν να προχωρά σε οποιονδήποτε εμπλουτισμό ουρανίου.
«Αν μπορούν να εμπλουτίζουν ουράνιο οπουδήποτε, τότε είναι το ίδιο με το JCPOA», είπε. «Αν δεν μπορούν να εμπλουτίζουν, τότε αυτό την κάνει μια καλή συμφωνία», πρόσθεσε. Σε ξεχωριστή συνομιλία, είπε στο ίδιο μέσο ότι είναι «σκεπτικός πως το Ιράν θα φτάσει ποτέ εκεί», δηλαδή στο σημείο να σταματήσει τον εμπλουτισμό.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας έχει προειδοποιήσει τα κράτη-μέλη για νέους κινδύνους πυρηνικής διάδοσης που προκάλεσε ο φετινός πόλεμος.
Το Ιράν είχε απορρίψει προηγούμενες απαιτήσεις να παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι είναι διατεθειμένο μόνο να καταστήσει το υψηλά εμπλουτισμένο υλικό του αδρανές εντός της χώρας. Πριν αρχίσει ο πόλεμος του Ιουνίου 2025, οι επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας είχαν καταγράψει το πυρηνικό καύσιμο με ακρίβεια γραμμαρίου σε εγκαταστάσεις στο Φορντό, το Ισφαχάν και τη Νατάνζ.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε τη Δευτέρα, σε συνέντευξή του στο NBC News, ότι οι πυρηνικοί επιθεωρητές θα επιστρέψουν «οπωσδήποτε» στο Ιράν, παρότι το κείμενο της συμφωνίας δεν το προσδιορίζει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου