AP / Shutterstock
Γράφει οΠαναγιώτης Κωνσταντίνου
Οι ΗΠΑ πιέζουν μια σειρά από χώρες ώστε να συμμετάσχουν σε μια διεθνή συμμαχία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, καθώς οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, φτάνοντας μέχρι και τα 125 δολάρια το βαρέλι.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Παρά τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ πως «δεν χρειάζεται τη βοήθεια κανενός γιατί η Αμερική είναι πανίσχυρη», οι παρασκηνιακές προσπάθειες της Ουάσινγκτον αποκαλύπτονται μέσω διπλωματικού εγγράφου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που περιήλθε σε γνώση του Reuters. Η προτεινόμενη συμμαχία φέρει την κωδική ονομασία «Maritime Freedom Construct» και προβλέπει τον διαμοιρασμό πληροφοριών, αλλά και των συντονισμό διπλωματικών ενεργειών και την συνεργασία στην επιβολή κυρώσεων.
Πάντως η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ επιμένουν στην άρνησή τους για οποιαδήποτε εμπλοκή στον πόλεμο. Συγκεκριμένα έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο να συμμετάσχουν σε μια συμμαχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αλλά μόνο μετά τη λήξη των εχθροπραξιών.
«Επ’ αόριστον» αποκλεισμός του Ιράν – Στο τραπέζι και νέοι βομβαρδισμοί
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να παρατείνει «επ’ αόριστον» τον αποκλεισμό του Ιράν, κάτι που σημαίνει πως και η Τεχεράνη θα συνεχίσει ως αντίποινα το «μπλόκο» στα Στενά του Ορμούζ, έχει σημάνει διεθνή συναγερμό. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε πως δεν πρόκειται να άρει τον αποκλεισμό μέχρι το Ιράν να αποδεχτεί τους όρους του Λευκού Οίκου για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Μάλιστα στο τραπέζι έχουν επανέλθει σχέδια για νέους βομβαρδισμούς.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ενημερωθεί σήμερα Πέμπτη για σχέδια νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, με ορισμένους στο Πεντάγωνο να εκτιμούν πως αυτό θα μπορούσε να «σύρει» το ιρανικό καθεστώς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Πάντως ο Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξή του στο ισραηλινό Channel 12 την Τετάρτη υποστήριξε πως στην παρούσα φάση, «ναυτικός αποκλεισμός είναι πιο αποτελεσματικός από τους βομβαρδισμούς». «Θέλουν διευθέτηση. Δεν θέλουν να συνεχίσω τον αποκλεισμό. Και εγώ δεν θέλω να τον άρω, γιατί δεν θέλω να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα», ανέφερε μεταξύ άλλων. Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι ο Τραμπ επέλεξε τον δρόμο της παράτασης του ναυτικού αποκλεισμού, καθώς οι άλλες επιλογές, η επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων με βομβαρδισμού ή η πλήρης αποχώρηση από τη σύγκρουση, ενέχουν μεγαλύτερο ρίσκο.
Νωρίτερα, την ίδια ημέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μια ακόμη απειλητική ανάρτηση στο Truth Social. «Τέρμα πια το καλό παιδί, ας λογικευτούν σύντομα», υπογράφοντας τη συμφωνία για τα πυρηνικά, ήταν το μήνυμα που έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Η ανάρτησή του συνοδευόταν από μια φωτογραφία (δημιούργημα ΑΙ) η οποία τον παρουσιάζει «αρματωμένο» και με μαύρα γυαλιά. «No more Mr. Nice Guy», ανέφερε χαρακτηριστικά η λεζάντα.
Αμετακίνητη η Τεχεράνη – Πρώτα άρση αποκλεισμού, μετά τα πυρηνικά
Η Τεχεράνη από την πλευρά της έχει διαμηνύσει πως τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν όσο συνεχίζεται η «πειρατεία» από τις ΗΠΑ. Υπογραμμίζει δε πως η Ουάσινγκτον δεν είναι πλέον σε θέση να υπαγορεύουν τι θα κάνουν άλλες χώρες, και ότι οφείλουν «να αποδεχθούν πως πρέπει να εγκαταλείψουν τις παράνομες και παράλογες απαιτήσεις τους». Μάλιστα υψηλόβαθμη πηγή των ιρανικών υπηρεσιών ασφαλείας προειδοποίησε ότι ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί σύντομα με «μια άνευ προηγουμένου στρατιωτική δράση».
Η τελευταία πρόταση του Ιράν για επίλυση της σύγκρουσης προέβλεπε την αναβολή των συζητήσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα έως ότου τερματιστεί επισήμως ο πόλεμος και αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα. Η εν λόγω πρόταση απορρίφθηκε από τον Τραμπ. Σύμφωνα με πηγή από το Πακιστάν, που έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, οι ΗΠΑ έχουν διατυπώσει παρατηρήσεις επί της πρότασης και πλέον αναμένεται η απάντηση του Ιράν, το οποίο φέρεται να έχει ζητήσει προθεσμία έως το τέλος της εβδομάδας.
«Σήμερα, δύο μήνες μετά τη μεγαλύτερη εκστρατεία και επίθεση στον κόσμο στην περιοχή και την επαίσχυντη αποτυχία της Αμερικής στο ίδιο της το σχέδιο, ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει στον Περσικό Κόλπο και στο Στενό του Ορμούζ», ανέφερε σε γραπτή του δήλωση ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. «Ο Κόλπος θα έχει λαμπρό μέλλον χωρίς την παρουσία των ΗΠΑ», αναφέρει σε άλλο σημείο και επισημαίνει πως: «Η Τεχεράνη μοιράζεται την ίδια μοίρα με τους γείτονές της στον Κόλπο και οι ”ξένοι που από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, με απληστία σπέρνουν το κακό δεν έχουν άλλη θέση, πέραν αυτή στα ”βαθιά νερά”».
Η Τεχεράνη, μέσω των Φρουρών της Επανάστασης, θα διασφαλίσει την ασφάλεια της περιοχής του Κόλπου και θα εξαλείψει «τις καταχρήσεις του εχθρού στο θαλάσσιο πέρασμα», λέει και σημειώνει πως η νέα διοίκηση στο Στενό του Ορμούζ θα «φέρει ηρεμία και πρόοδο» καθώς και «οικονομικά οφέλη» στις χώρες του Κόλπου. «Οι βάσεις – μαριονέτες των ΗΠΑ δεν έχουν καν τη δύναμη και την ικανότητα να διασφαλίσουν τη δική τους ασφάλεια, πόσο μάλλον να εμπνεύσουν την ελπίδα πως οι ΗΠΑ θα εξασφαλίσουν την ασφάλεια των φιλοαμερικανών της περιοχής», αναφέρει επίσης. Καταλήγοντας ο Χαμενεΐ τόνισε πως το Ιράν θα προστατεύσει με κάθε μέσο τις πυρηνικές και πυραυλικές του δυνατότητες. «Είναι εθνικό μας καθήκον και θα τις προστατέψουμε όπως κάνουμε και με τα θαλάσσια, χερσαία και εναέρια σύνορα».
Ενεργειακό σοκ από την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου
Δύο μήνες μετά την κήρυξη του πολέμου στο Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, και καθώς Ουάσινγκτον και Τεχεράνη ανταλλάσσουν απειλές και οι διαπραγματεύσεις έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με τις επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μια κίνηση που αποφασίστηκε από την Τεχεράνη ως αντίποινα για την επίθεση.
Υπό κανονικές συνθήκες από το θαλάσσιο πέρασμα περνούσε περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σήμερα, οι ροές έχουν σχεδόν μηδενιστεί, οδηγώντας σε άνοδο των παγκόσμιων τιμών ενέργειας και εντείνοντας τις ανησυχίες για τον κίνδυνο μιας οικονομικής ύφεσης. Από την αρχή του έτους, οι τιμές του Brent έχουν υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας μέχρι και τα 125 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2022, λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό και εκτοξεύοντας τις τιμές καυσίμων.
Η Παγκόσμια Τράπεζα προέβλεψε την Τρίτη ότι εφόσον δεν υπάρξει κάποια συμφωνία για να ομαλοποιηθεί η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, οι τιμές της ενέργειας θα αυξηθούν κατά 24% το 2026. Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει περιορίσει την παραγωγή κατά άνω των 10 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως, προκαλώντας το μεγαλύτερο σοκ εφοδιασμού στην ιστορία και αυξάνοντας τους κινδύνους για μια παγκόσμια ύφεση.
Σημειώνουν δε πως ακόμα κι αν το Στενό ανοίξει ξανά το προσεχές διάστημα, η ανάκαμψη της παραγωγής πετρελαίου θα χρειαστεί μήνες, ενδεχομένως και χρόνια, καθώς πολλές κρίσιμες εγκαταστάσεις στον Κόλπο έχουν καταστραφεί και η διαδικασία επανεκκίνησης της εξόρυξης είναι πολύπλοκη και χρονοβόρα, καθιστώντας δύσκολη την επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν εκτόξευσε απλώς τις τιμές του πετρελαίου – ανέδειξε το πόσο επικίνδυνα συγκεντρωμένες είναι οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού γύρω από το Στενό του Ορμούζ», υπογραμμίζουν αναλυτές, σημειώνοντας πως οι εξελίξεις λειτουργούν και ως καταλύτης για την αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών, αλλά και τη σύναψη νέων ενεργειακών συμφωνιών ανά τον κόσμο. Είναι χαρακτηριστικό πως τα κράτη του Κόλπου εξετάζουν ακόμα και την ανάπτυξη νέου δικτύου αγωγών για να παρακάμψουν το Στενό του Ορμούζ.
Αναλυτές της Wall Street φαίνεται πως πλέον αρχίζουν να αποδέχονται ότι οι υψηλότερες τιμές λόγω της σύγκρουσης θα διαρκέσουν περισσότερο, προειδοποιώντας πως ένα το «μπλόκο» στο θαλάσσιο πέρασμα συνεχιστεί για επί μακρόν, τότε το πετρέλαιο θα σταθεροποιηθεί σε υψηλά επίπεδα, ενδεχομένως και πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Το πετρέλαιο ανεβαίνει, ο Τραμπ πέφτει
Σημειώνεται πως ο Τραμπ είχε συνομιλίες την Τρίτη με στελέχη αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε πως συζητήθηκαν «τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη σταθεροποίηση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και τις ενέργειες, τα οποία μπορούν να συνεχιστούν ώστε ο αποκλεισμός να διαρκέσει για μήνες, εάν χρειαστεί, με ελάχιστο αντίκτυπο στους Αμερικανούς καταναλωτές».
Ο πόλεμος έχει επιφέρει σημαντικό πλήγμα και στον Ντόναλντ Τραμπ. Η δημοτικότητά του συνεχίζει να πέφτει με τους πολιτικούς αναλυτές να υπογραμμίζουν πως το σημείο καμπής για την αποδοχή του πρόεδρου των ΗΠΑ ήταν η κήρυξη του πολέμου κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Έκτοτε οι τιμές της βενζίνες έχουν πάρει την ανιούσα και τα ποσοστά του την… κατιούσα. Στην τελευταία μέτρηση των Reuters/Ipsos, μόλις το 34% των Αμερικανών εγκρίνει τις πολιτικές του Τραμπ, από 36% σε προηγούμενη έρευνα και από 47% όταν ανέλαβε τα προεδρικά καθήκοντα. Τα ποσοστά του είναι αρκετά χαμηλότερα όταν η ερώτηση αφορά το κόστος ζωής: Μόλις 22% του δίνουν «θετική ψήφο».
Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση από το Πεντάγωνο ο πόλεμος έχει κοστίσει μέχρι στιγμής στις ΗΠΑ περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο αναλυτές υπογραμμίζουν πως το πραγματικό κόστος είναι αρκετά μεγαλύτερο, ενώ ταυτόχρονα οι Αμερικάνοι βιώνουν τις επιπτώσεις και στις τσέπες τους, λόγω της εκτόξευσης των τιμών στα καύσιμα, που – όπως και στις υπόλοιπες χώρες – πυροδοτεί ένα νέο κύμα ακρίβειας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου