AP | Jose Luis Magana
Ένα κρίσιμο βήμα για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή φαίνεται να πραγματοποιείται, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη φέρονται να έχουν διαμορφώσει το βασικό περίγραμμα μιας συμφωνίας ειρήνευσης. Έπειτα από τέσσερις μήνες αιματηρών συγκρούσεων, πηγές από την αμερικανική πρωτεύουσα ανέφεραν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι έχει βρεθεί κοινό έδαφος, ωστόσο η τελική έγκριση εκκρεμεί από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Στον αντίποδα, το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο του Ιράν, Tasnim, επικαλούμενο μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της χώρας, διέψευσε κατηγορηματικά αυτές τις αναφορές. «Αυτό είναι ψευδές», υπογράμμισε χαρακτηριστικά η εν λόγω πηγή, προσθέτοντας πως «το κείμενο δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη».
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Παράλληλα, στο έτερο κρίσιμο μέτωπο, αυτό του Λιβάνου, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις διεύρυναν την «περιοχή επιχειρήσεων» τους, συνεχίζοντας τα φονικά χτυπήματα. Αυτό καταγράφεται παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη θεωρεί τον τερματισμό των μαχών με την προσκείμενη σε αυτήν Χεζμπολάχ ως αναγκαία συνθήκη για να κλειστεί οποιοσδήποτε συμβιβασμός.
Η ένοπλη σύρραξη που πυροδοτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, κατόπιν της αμερικανοϊσραηλινής δράσης κατά του Ιράν, έχει αφήσει πίσω της χιλιάδες νεκρούς. Ταυτόχρονα, προκάλεσε ισχυρούς τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία, ωθώντας ανοδικά τις τιμές του πετρελαίου, κυρίως λόγω του de facto αποκλεισμού του στενού του Ορμούζ από την ιρανική πλευρά, μιας κομβικής αρτηρίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων.
Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων
Σε μια περίοδο που εντείνονταν οι φόβοι για κατάρρευση των επαφών, κυβερνητικές πηγές των ΗΠΑ ανέφεραν στο AFP ότι το προσχέδιο με το Ιράν προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για εξήντα ημέρες, με εφαρμογή από την 8η Απριλίου, αν και απαιτείται η συγκατάθεση του προέδρου Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε στον απόηχο των πιο σοβαρών στρατιωτικών αντιποίνων μεταξύ των δύο πλευρών, τη νύχτα της Τετάρτης, από την ημέρα που κηρύχθηκε ανακωχή.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios που μετέδωσε αρχικά την είδηση, το συγκεκριμένο «μνημόνιο κατανόησης» δεν κλείνει το θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν –το οποίο θα συζητηθεί εντός των 60 ημερών– αλλά θα εμπεριέχει ρητή δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου.
Την ύπαρξη βημάτων προς τα εμπρός επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ακόμη έτοιμος να υπογράψει. «Διαπραγματευόμαστε ορισμένες διατυπώσεις. Έχουμε κάνει πολλή πρόοδο», δήλωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους στην βάση Άντριους. «Ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουμε να προχωράμε και ότι ο πρόεδρος θα είναι σε θέση να εγκρίνει τη συμφωνία, αλλά φυσικά, αυτό μένει να εξακριβωθεί», συμπλήρωσε.
Η υποδοχή αυτών των ειδήσεων από τις αγορές ήταν σχετικά ψύχραιμη, με τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να περιορίζουν τις απώλειες, τη Γουόλ Στριτ να καταγράφει νέα ρεκόρ και τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητες. Ο αναλυτής της CMC Markets, Αντρέας Λίπκοου, ανέφερε χαρακτηριστικά: «πόσες φορές φάνηκε να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής συμβιβασμός και πόσες ξεγελάστηκαν οι επενδυτές; Μόνο όταν στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών θα δούμε νέες τοποθετήσεις».
Όσον αφορά το στενό του Ορμούζ, το Axios, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους, σημειώνει ότι η συμφωνία εξασφαλίζει «απρόσκοπτη» πρόσβαση. Ως αντάλλαγμα, θα τερματιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να εξάγει ξανά νόμιμα το πετρέλαιό της στις διεθνείς αγορές, μέσω αναστολής των κυρώσεων.
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε πως δεν πρόκειται να ανεχθεί «καμιά απόπειρα να επιβληθεί σύστημα διοδίων», απειλώντας ευθέως το Ομάν εάν το σουλτανάτο συνεργαστεί με το Ιράν για τον έλεγχο της περιοχής. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε χθες νέες κυρώσεις με στόχο να στερήσει από την Τεχεράνη τους πόρους από τις πετρελαϊκές πωλήσεις.
Τα σημεία τριβής παραμένουν, καθώς, πέρα από το γενικευμένο τέλος των εχθροπραξιών, το Ιράν αξιώνει την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων που βρίσκονται παγωμένα στο εξωτερικό. Επίσης, δεν αποδέχεται την απομάκρυνση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα, την ώρα που ο πρόεδρος Τραμπ απαιτεί την καταστροφή του.
Εκατέρωθεν πυρά
Το προηγούμενο διάστημα, οι καταγγελίες για παραβιάσεις της εκεχειρίας ήταν συνεχείς. Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα drones, καθώς κρίθηκε πως «ήγειραν απειλή στο στενό του Ορμούζ». Παράλληλα, χτύπησαν «σταθμό ελέγχου στο έδαφος στην Μπαντάρ Αμπάς», ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος να εξαπολυθεί «πέμπτο», σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανταπέδωσαν, ανακοινώνοντας πως στοχοποίησαν αμερικανική βάση. Αν και δεν διευκρινίστηκε ποια ακριβώς, οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ και των ΗΠΑ ανέφεραν πλήγματα στο έδαφος του εμιράτου του Κόλπου, τα οποία αποδίδονται στο Ιράν.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, οι κάτοικοι της Τεχεράνης δεν κρύβουν την απόγνωσή τους. Η 62χρονη Ματάμπ, κομμώτρια στην ιρανική πρωτεύουσα, εξέφρασε την ανακούφισή της που η κόρη της κατάφερε να φύγει από τη χώρα, τονίζοντας πως «εδώ ζούμε κόλαση». Ωστόσο, εξέφρασε τη βαθιά της θλίψη για τον γιο της, η ζωή του οποίου περνάει «από μέρα σε μέρα», δίχως προοπτική.
Στον Λίβανο, ο τραγικός απολογισμός συνεχίζεται με τουλάχιστον 17 νεκρούς από ισραηλινούς βομβαρδισμούς στα νότια της χώρας και στα περίχωρα της Βηρυτού. Ο στρατός του Ισραήλ επιβεβαίωσε την επέκταση για την «περιοχή επιχειρήσεων» εναντίον της Χεζμπολάχ. Η ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL) καταδίκασε τη νέα αυτή «κλιμάκωση», δεδομένου ότι η κατάπαυση του πυρός είχε τεθεί θεωρητικά σε ισχύ από τις 17 Απριλίου.
Αυτές οι εξελίξεις έλαβαν χώρα μία ημέρα πριν από τις στρατιωτικές επαφές Λιβάνου και Ισραήλ στην Ουάσιγκτον και λίγα 24ωρα πριν από τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των κυβερνήσεων στην αμερικανική πρωτεύουσα στις 2 και 3 Ιουνίου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου