Η μεταμεσονύχτια Σύνοδος Κορυφής Βρυξελλών αποκάλυψε ρήγμα στην ΕΕ, καθώς η πρωτοβουλία του Αντόνιο Κόστα για διαύλους με τη Ρωσία προκάλεσε αντίδραση Μακρόν και Μερτς.
Η διαφωνία εστίασε στον χρόνο και φορέα διαπραγματεύσεων, με Πέδρο Λούρτι να επικοινωνεί δύο φορές με Μόσχα, ενώ η Εσθονία απέρριψε εναλλακτικούς διαύλους.
Η έλλειψη διαφάνειας στις επαφές του Κόστα εξόργισε ηγέτες, με τη Γερμανία να αρνείται ενημέρωση, ενώ στην επικείμενη σύνοδος στο Βερολίνο θα συζητήσει τον διάλογο με τη Ρωσία.
Σε πεδίο μάχης μετατράπηκε η μεταμεσονύχτια Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες, φέρνοντας στην επιφάνεια το βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τον τρόπο και τον χρόνο διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία. Η πρωτοβουλία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με τη Μόσχα προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Εμανουέλ Μακρόν και του Φρίντριχ Μερτς. Η σύγκρουση αυτή όχι μόνο ανέδειξε τη διαφωνία ως προς τη διπλωματική στρατηγική της Ευρώπης απέναντι στον Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά πυροδότησε και έναν ανοιχτό εσωτερικό ανταγωνισμό για το ποιος πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία.
Η μεταμεσονύχτια Σύνοδος Κορυφής των Βρυξελλών αποκαλύπτει τα ρήγματα μεταξύ των ηγετών σχετικά με το πώς και πότε θα διαπραγματευτούν με τη Ρωσία για την Ουκρανία – και ποιος πρέπει να το κάνει.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς επιτέθηκαν στην ΕΕ για το άνοιγμα διαύλων επικοινωνίας με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, θέτοντας τους ηγέτες των δύο μεγαλύτερων χωρών της Ευρώπης σε πορεία σύγκρουσης με ένα μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ένωσης.
Σε μια απροσδόκητα επεισοδιακή μεταμεσονύχτια Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες -την πρώτη από το 2010 χωρίς τον επί σειρά ετών αντιρρησία πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν- ο Γάλλος πρόεδρος και ο Γερμανός καγκελάριος αποδοκίμασαν τις προσπάθειες του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος ενεργεί εκ μέρους και των 27 κυβερνήσεων, να προσεγγίσει το Κρεμλίνο, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση κεκλεισμένων των θυρών. Είναι χαρακτηριστικό ότι άλλοι ηγέτες πήραν το μέρος του Κόστα.
Οι συγκρούσεις φέρνουν στο φως την υποβόσκουσα ένταση στην καρδιά της ΕΕ σχετικά με την προσέγγισή της απέναντι στη Ρωσία και το ποιος πρέπει να μιλάει εκ μέρους της Ευρώπης.
Ηγέτες από ορισμένες από τις πιο σταθερά αντιρωσικές χώρες, καθώς και από τη Δανία και την Ολλανδία, συντάχθηκαν με τον Μακρόν και τον Μερτς, με ορισμένους να επιδεικνύουν πρωτοφανή οργή προς τον Κόστα, δήλωσαν τρεις από τους αξιωματούχους.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις», δήλωσε στο POLITICO ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ. «Οι προτάσεις ότι χρειάζονται εναλλακτικοί δίαυλοι ή μυστικές διπλωματικές οδοί είναι εσφαλμένες… Η ιστορία προσφέρει μια σαφή προειδοποίηση σχετικά με τις προσπάθειες επιδίωξης εναλλακτικών διαπραγματευτικών πλαισίων με δικτάτορες».
Η ΕΕ συζητά εδώ και μήνες τι είδους επικοινωνία -αν υπάρξει κάποια- θα πρέπει να έχει με τον Πούτιν, και αν ναι, ποιος θα πρέπει να ηγηθεί αυτής. Ο επείγων χαρακτήρας έχει αυξηθεί από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συνήψε την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία του με το Ιράν και σηματοδότησε στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η προσοχή του στρέφεται και πάλι στην Ουκρανία.
Ο επικεφαλής του επιτελείου του Κόστα, Πέδρο Λούρτι, επικοινώνησε με αξιωματούχους στη Μόσχα δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες, δήλωσαν πέντε αξιωματούχοι. Με τις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας να φαίνονται εγκλωβισμένες σε αδιέξοδο, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν διχαστεί σχετικά με το πόσο πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία έναντι της βοήθειας προς την Ουκρανία για να κερδίσει στο πεδίο της μάχης.
Ξεκαθαρίζοντας τη θέση τους
Η συζήτηση της Πέμπτης το βράδυ για τη Ρωσία και την Ουκρανία – η οποία διεξήχθη χωρίς βοηθούς ή ακόμη και κινητά τηλέφωνα λόγω της ευαισθησίας του θέματος και η οποία διήρκεσε δύο ώρες περισσότερο από το προγραμματισμένο – αποκάλυψε την εμφάνιση δύο βασικών στρατοπέδων.
Η θέση του Μακρόν και του Μερτς είναι ότι η στιγμή δεν είναι κατάλληλη για συνομιλίες με τον Πούτιν και, όταν έρθει αυτή η στιγμή, η «E3» της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου θα πρέπει να αναλάβει τα ηνία.
«Νομίζω ότι ο [Γάλλος] πρόεδρος ξεκαθάρισε το τοπίο και έβαλε τα πράγματα στη σωστή σειρά», δήλωσε αξιωματούχος της γαλλικής κυβέρνησης, σηματοδοτώντας ότι ο Μακρόν είχε παρουσιάσει τα επιχειρήματά του στον Κόστα κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής.
Άλλοι ηγέτες – «ένας τεράστιος αριθμός», σύμφωνα με αξιωματούχο από χώρα της ΕΕ – κράτησαν την αντίθετη στάση, λέγοντας ότι αυτός είναι ο ρόλος της ΕΕ και στηρίζοντας τον Κόστα.
«Το πρώτο ερώτημα είναι αν ο Πούτιν θέλει να διαπραγματευτεί. Μέχρι τότε… κανείς άλλος εκτός από τον Κόστα δεν μπορεί να εκπροσωπήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε στο POLITICO ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ βγαίνοντας από τις συνομιλίες. «Αν [ο Πούτιν] δείξει προθυμία να διαπραγματευτεί, τότε πιστεύω ότι θα πρέπει να αποφασίσουμε ξανά πώς θα πρέπει να προχωρήσουμε».
Σε όλους τους αξιωματούχους και διπλωμάτες παραχωρήθηκε ανωνυμία για να μιλήσουν σχετικά με τις συζητήσεις που έγιναν κεκλεισμένων των θυρών.
E3, E5 ή ΕΕ;
Η σύνοδος κορυφής της Πέμπτης το βράδυ αποκάλυψε αρκετά ρήγματα: Εκτός από το χάσμα μεταξύ του Κόστα και της E3, η Ιταλία και η Πολωνία (που σχηματίζουν μια άτυπη «E5») ήταν απογοητευμένες από τον αποκλεισμό τους από τις αρχικές συνομιλίες μεταξύ της E3 και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι πριν από τη σύνοδο κορυφής, ανέφεραν δύο από τους αξιωματούχους. Άλλοι αξιωματούχοι της ΕΕ διερωτήθηκαν γιατί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα έπρεπε να αναλάβει τον μανδύα εκ μέρους της Ένωσης και όχι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), ο βραχίονας εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.
Το μήνυμα του Μερτς προς τους ομολόγους του ηγέτες ήταν ότι, αν και ο Κόστα εκπροσωπούσε την ΕΕ, δεν θα έπρεπε να ενεργεί ως διαμεσολαβητής, σύμφωνα με διπλωμάτη μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας που ενημερώθηκε για τη συζήτηση. Παρότι ο Μερτς ήθελε να αποφύγει μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Κόστα στο τραπέζι της συνόδου, του το κατέστησε σαφές «με άλλους τρόπους», σύμφωνα με τον διπλωμάτη.
Ο Κόστα ήταν «άκρως αντιεπαγγελματικός», δήλωσε ο διπλωμάτης, επειδή απέκρυψε την έκταση των επαφών του με τη Ρωσία, η οποία έγινε σαφής μόλις σε δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης την Τετάρτη.
Ορισμένες χώρες ήταν «έξαλλες» με την προσέγγιση προς τη Ρωσία, σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη που εργάζεται πάνω στο θέμα. Αρκετοί ηγέτες έμαθαν για τα τηλεφωνήματα μόνο αφότου αυτά εμφανίστηκαν στα μέσα ενημέρωσης και ήταν εξοργισμένοι γι’ αυτό, δήλωσαν άλλοι τρεις διπλωμάτες.
Η ομάδα του Κόστα δήλωσε ότι οι επαφές «είχαν ως μοναδικό στόχο τη δημιουργία ενός διαύλου επικοινωνίας προκειμένου, όταν έρθει η στιγμή, να υπάρξει ένας διπλωματικός δίαυλος με τη Ρωσία για την προάσπιση των συμφερόντων της ΕΕ», προσθέτοντας ότι ήταν «σύντομες» και δεν περιείχαν καμία ουσία.
Το επιτελείο του Κόστα ενημέρωσε τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και την Κομισιόν, πριν πραγματοποιηθούν τα τηλεφωνήματα, δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. Τρεις άλλοι διπλωμάτες, ωστόσο, υποστήριξαν ότι το Βερολίνο δεν είχε προειδοποιηθεί.
«Ανάληψη δράσης»
Προκειμένου να λειτουργήσουν οι συνομιλίες με τη Μόσχα, «πρέπει να έχουμε ένα σύστημα εξουσιοδότησης και ενημέρωσης», ανέφερε ένας άλλος διπλωμάτης της ΕΕ.
Ο Πορτογάλος Λούρτι, ο οποίος έχει τη φήμη στις Βρυξέλλες ως ένας άνθρωπος που ξέρει να κλείνει συμφωνίες, απευθύνθηκε στους πρέσβεις των 27 κυβερνήσεων της ΕΕ την Τετάρτη, όταν η είδηση για τα τηλεφωνήματα, που μεταδόθηκε πρώτα από το Bloomberg, είδε το φως της δημοσιότητας. Παρότι παραπονέθηκε ότι είχαν διαρρεύσει στα μέσα ενημέρωσης, τα δικαιολόγησε λέγοντας ότι ακολούθησαν άμεσο αίτημα του Ζελένσκι να εμπλακεί η Ευρώπη στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με άλλον διπλωμάτη της ΕΕ που είχε γνώση της συνάντησης.
«Χρειαζόμαστε ένα σχήμα που να είναι ικανό να αναλάβει δράση», δήλωσε ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι ένα τέτοιο σχήμα θα αντλούσε τη «νομιμοποίησή» του «εμπλέκοντας τους άλλους Ευρωπαίους εταίρους όσο το δυνατόν πιο στενά και με σχέση εμπιστοσύνης», καθώς και συντονιζόμενο στενά με το Κίεβο και την Ουάσιγκτον.
Η Πολωνία και η Ιταλία έχουν επίσης πιέσει για έναν ρόλο στις συνομιλίες. Ο Μερτς φιλοξενεί τον Μακρόν, καθώς και τους πρωθυπουργούς του Ηνωμένου Βασιλείου, της Πολωνίας και της Ιταλίας στο Βερολίνο την Τετάρτη, συζητήσεις που σύμφωνα με διπλωμάτες πιθανότατα θα περιλαμβάνουν το ζήτημα του διαλόγου με τη Ρωσία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου